Doe eens normaal, joh

22 april 2013

COLUMN - Wie bepaalt eigenlijk wat normaal is, en kan wat normaal is nog veranderen?

Onlangs was ik op een filosofisch festival en daar kocht ik een pakje met kaarten, genaamd 'Praatprikkels'. Het pakje bevat vijftig filosofische vragen voor kinderen. Toen ik de kaarten de volgende dag bekeek met een meisje van een jaar of tien, kwam ik tot de conclusie dat de kaarten ook voor 'grote mensen' nog best stof tot nadenken geven.

Vandaag wil ik in deze blog dan ook een van de vragen aan u voorleggen. Het is een vraag die mij bezighoudt: wie bepaalt wat normaal is?

Een week geleden woonde ik een debatje bij over duurzaamheidsvraagstukken. Op een gegeven moment gooide iemand de stelling in de groep: vlees eten moet verboden worden. Het voelt als een absurd idee, dat supermarkten ineens geen vlees meer in de schappen zouden hebben.

Maar terwijl ik daar zo over aan het nadenken was, kwam er een herinnering in me op aan een ander debat, een half jaar geleden. Ook in dat debat kwam een stelling over vlees voor en er waren daar waarachtig mensen die vonden dat er een positief recht was om vlees te eten. Het moest niet alleen niet verboden worden, maar de prijzen moesten bovendien zodanig zijn en blijven dat ook arme mensen iedere dag vlees konden eten. Als dat niet kon, was het namelijk niet eerlijk.

Vlees werd neergezet alsof het een basisvoorziening was, zoiets als de bijstand, of als de medische behandelingen in het basispakket. Alsof we vleessubsidie zouden moeten gaan uitkeren als mensen door een vleestaks niet meer dagelijks een kipfilet zouden kunnen betalen.

Ik fronste toen mijn wenkbrauwen en dacht: wie bepaalt wat normaal is…?

'Normaal' hangt altijd samen met de status quo. Wat de gemiddelde standaard is, wordt gezien als 'normaal' voor de hele maatschappij. Maar die gemiddelde standaard is vaak willekeurig. Waarom hebben mannen vaak kort haar, en vrouwen vaak lang haar? Waarom is Kerst typisch een feest dat je met je familie doorbrengt, en Oud & Nieuw niet? Waarom eten de meeste mensen iedere dag vlees, en maar weinig mensen niet?

Bepaalde dingen zijn zoals ze nou eenmaal gekomen zijn. Maar dat betekent niet dat ze ook zo hoeven te blijven als ze nou eenmaal geworden zijn. Zeker niet als er goede redenen zijn om 'normaal' te veranderen. Dus stelde ik me de supermarkt eens anders voor: het vleesvak is een eiwitvak geworden, met nog een klein hoekje voor dode dieren. Het vak met noten is uitgebreid en de prijzen zijn verlaagd door de kwantumkorting. Rond Pasen wordt er niet geadverteerd voor rollade, maar voor kaasfondue.

Wie bepaalt wat normaal is? Niemand en iedereen. Maar de volgende vraag is: als 'normaal' best een beetje anders zou mogen zijn, wat doen we dan? Ik heb het Ei van Columbus nog niet gevonden. Wie wel?

<< Terug

Web design & development: JV 2014 - mail@jojannekevanderveen.nl - 06-22123222